Wanneer je als particulier thuis een laadpaal laat installeren — of zelf een thuislader uitzoekt — stuit je al snel op een detail dat er wettelijk toe doet: de aardlekschakelaar. Type A of type B — welke moet je hebben? In 2024 werden er 162.411 nieuwe thuislaadpalen geïnstalleerd in Nederland, volgens laadpaal-informatie.nl. Elke installatie heeft verplicht aardlekbeveiliging nodig, maar welk type je nodig hebt, hangt af van jouw laadpaal en situatie. Lees verder voor een concreet antwoord: wat het verschil is, wat de NEN1010 voorschrijft, en welk type jij nodig hebt.
Wat is een aardlekschakelaar?
In de praktijk heb je het vast wel eens meegemaakt dat de stoppen doorslaan doordat er te veel stroom wordt gevraagd binnen het huishouden, of er ontstaat ergens kortsluiting. Dat is het werk van de zekering of groepsautomaat (de automatische schakelaars in je meterkast) die je beschermt tegen overbelasting en kortsluiting.
Een aardlekschakelaar doet iets anders. Die bewaakt of stroom buiten het normale circuit “lekt” — via een isolatiefout, of erger, via een persoon. Zodra er 30 mA of meer weglekt, schakelt het apparaat razendsnel uit. Dat klinkt technisch, maar het is precies die drempel die het verschil maakt tussen een schrik en een ernstig of zelfs dodelijk ongeluk.
De aardlekschakelaar zit in je meterkast, maar kan ook ingebouwd zijn in de laadpaal zelf. Er bestaat ook een combinatievariant: de aardlekautomaat (technisch: RCBO), waarbij aardlekschakelaar en installatieautomaat (de zekering die je groep beschermt) in één DIN-railmodule (de standaard montagebalk in je meterkast) zijn samengevoegd. NEN1010 artikel 722 schrijft voor dat elk EV-laadpunt verplicht aardlekbeveiliging heeft — de vraag is alleen: welk type.
Mijn ervaring: Bij de installatie van mijn wallbox moest ik ook nadenken over het gewenste type aardlekschakelaar. Vanwege het zonnepanelensysteem en piekverbruik door een (te) oude wasdroger was ik al genoodzaakt het aantal fasen uit te breiden naar 3. Omdat ik wist dat er eventueel sprake zou kunnen zijn van DC-lekstroom hoefde ik niet lang na te denken om over te stappen naar type B.
Wat is het verschil tussen type A en type B?

Het verschil zit niet in schakelsnelheid — beide typen schakelen even snel uit. Het verschil zit in welk type lekstroom ze detecteren.
Type A detecteert wisselstroom (AC) en pulserende gelijkstroom. Dat is voldoende voor de meeste huishoudelijke apparaten. Een EV is echter geen gewoon apparaat: de boordlader — de lader ingebouwd in je EV zelf — kan bij een storing vlakke (smooth) DC-lekstroom produceren. Vlakke lekstroom is zuivere lekstroom die niet wisselt van grootte of richting.
Dit type lekstroom herkent een type A niet. Erger nog: vlakke DC boven 6 mA kan de magnetische kern van de aardlekschakelaar verzadigen, waarna hij volgens NEN ook geen gewone AC-lekstromen meer detecteert. Hij lijkt te werken, maar beschermt je niet.
Type B detecteert alles wat type A detecteert, plus die vlakke DC-lekstroom. Dat is geborgd in NEN-EN-IEC 62423 (de productnorm voor type B), bovenop de basisnorm NEN-EN-IEC 61008-1/2-1 die voor type A geldt.
| Eigenschap | Type A | Type B |
|---|---|---|
| Wisselstroom (AC) lekken | ✓ | ✓ |
| Pulserende gelijkstroom | ✓ | ✓ |
| Vlakke gelijkstroom (DC > 6 mA) | ✗ | ✓ |
| Ingebouwde DC-detectie mogelijk | Ja, als toegevoegd | Standaard |
| Voldoet zonder 6mA-verklaring bij 3-fase | Nee | Ja |
| Typische prijs | €30–90 | €280 (1-fase) / €260–390 (3-fase) |
Wat zegt de NEN1010 over laadpalen?
NEN1010 is de Nederlandse norm voor laagspanningsinstallaties — niet, zoals je soms leest, een soort bliksemkeuring. De actuele versie is NEN1010:2020+C1:2024, en artikel 722.531.3.101 is de relevante paragraaf: EV-laadpunten moeten beschermd zijn tegen DC-lekstromen. NEN legt het zelf uit als je meer achtergrondinformatie wilt lezen.
Concreet zijn er dus twee wettelijk toegestane opties:
- Type B aardlekschakelaar — altijd geldig, ongeacht het laadpunt.
- Type A aardlekschakelaar + laadpaal met ingebouwde 6mA DC-lekdetectie — de laadpaal neemt dan de DC-bewaking over. Hiervoor heeft de fabrikant een zogeheten 6mA-verklaring nodig.
Een standaard type A zonder die DC-detectie is wettelijk niet toegestaan, ook niet als je alleen 1-fase laadt. IEC 61851-1 Editie 3 maakt geen onderscheid meer tussen 1-fase en 3-fase laden — beide vereisen DC-bescherming, aldus Hateha en Doepke.
Nog twee praktische punten die installateurs soms over het hoofd zien: de aardlekschakelaar mag zowel in de laadpaal als in de groepenkast zitten, maar automatische reset of reset op afstand is uitdrukkelijk niet toegestaan. Als de schakelaar uitvalt, moet iemand hem bewust handmatig terugzetten. Het is geen omissie in de norm, maar een bewuste veiligheidskeuze.
Type A met DC-lekdetectie: wanneer is dat een optie?
Een type A aardlekschakelaar kan volstaan — maar alleen als je laadpaal een zogeheten 6mA-verklaring heeft. Dat is een document van de fabrikant waarin staat dat de laadpaal nooit meer dan 6 milliampère aan vlakke DC-lekstroom produceert. Die garantie maakt het verschil.
De technische standaard hierachter heet IEC 62955. Het bijbehorende detectie-element in de laadpaal heet RDC-DD (Residual Direct Current Detecting Device). Let op: dat is iets anders dan een type B aardlekschakelaar. De RDC-DD zit ín de laadpaal en zorgt ervoor dat bij een DC-lekstroom de laadpaal zelf gecontroleerd stopt — zodat de type A nooit hoeft te triggeren.
Welke gangbare laadpalen hebben dit al ingebouwd?
- Alfen Eve Single — bevat een 6mA DC detector die voorkomt dat de type A ‘blind’ wordt
- Easee One — ingebouwde beveiliging 30mA AC én 6mA DC; type A is voldoende
- Wallbox Pulsar Plus — RDC-DD conform IEC 62955
- Zaptec Go — ingebouwde 6mA DC (IEC 62955); vereist een externe type A
Hoe controleer je dit? Zoek in de productdocumentatie of installatiehandleiding op “IEC 62955”, “RDC-DD” of “6mA DC”. Staat het er niet in? Dan is type B de enige zekere keuze — een installatie zonder geldige bescherming is non-compliant.

Welk type heb jij nodig? Praktisch beslisschema
Twee vragen zijn genoeg om de juiste keuze te maken.
Vraag 1: Rijd je een Renault ZOE?
- Ja → altijd type B, geen uitzondering.
- Nee → ga naar vraag 2.
De ZOE heeft geen galvanische scheiding — een elektrische scheiding tussen de boordlader (aan de carrosseriezijde) en het accupakket van de auto, die voorkomt dat vlakke DC-lekstroom terugvloeit naar het laadnet. Renaults gepatenteerde ontwerp gebruikt de motor-inverter als oplader. DC-foutstromen ontstaan daardoor ín de auto, niet in de laadpaal. Een 6mA-verklaring van de laadpaal helpt hier niets. Alle andere elektrische auto’s hebben wél galvanische scheiding in de boordlader; voor hen geldt vraag 2.
Vraag 2: Heeft je laadpaal een ingebouwde 6mA DC-lekdetectie (IEC 62955)?
- Ja → type A is voldoende, ook bij een 3-fase aansluiting.
- Nee of weet je het niet → type B aanbevolen.
Twijfel je of je laadpaal de 6mA-verklaring heeft? Vraag de leverancier of installateur om de technische specificaties. Staat “IEC 62955” of “RDC-DD” in de productsheet? Dan zit je goed met type A.
Staat het er niet in, of krijg je geen duidelijk antwoord? Dan is de keuze simpel. Hetzelfde geldt trouwens voor je laadkabel type 1 of type 2: bij twijfel is de leverancier je eerste aanspreekpunt.
> Twijfel je? Kies type B. Het kost meer, maar geeft zekerheid en voldoet altijd aan NEN1010 — ongeacht laadpaal, auto of situatie.
Mijn ervaring: Tesla geeft geen expliciete informatie vrij over galvanische scheiding, maar zijn boordladers zijn volledig geïsoleerd uitgevoerd. Bij specialistische tests worden alleen zeer lage DC-lekstromen waargenomen — dat geldt voor alle vier bekende modellen: 3, Y, S en X.
Wat kost een type B aardlekschakelaar?
Het apparaat zelf kost voor een 1-fase aansluiting (40A, 30mA) zo’n € 280 — bijvoorbeeld de Iskra bij Superflink.nl. Voor 3-fase betaal je € 260–390: de ABB F204B zit aan de onderkant, een Iskra 4P aan de bovenkant.
Ter vergelijking: een gewone type A kost maar € 30–90.
De meerprijs is dus fors op materiaalniveau. Totaal — materiaal plus arbeid — betaal je € 250–480 meer dan bij type A, gebaseerd op 1000+ recente offertes (offerteadviseur.nl, feb 2026). Een elektricien rekent gemiddeld € 50–80 per uur.
In de praktijk: de meeste gecertificeerde installateurs nemen de aardlekschakelaar mee in hun totaalofferte voor de laadpaal. Vraag daar expliciet naar. De totale installatiekosten voor een 1-fase laadpaal liggen op € 1.228–1.713 — type B inbegrepen.
Wil je weten wat een complete laadpaalinstallatie kost? Lees dan wat kost een laadpaal thuis laten installeren.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een aardlekschakelaar type A en type B?
Type A detecteert wisselstroom (AC) en pulserende gelijkstroom. Type B doet dat ook, maar detecteert daarbovenop vlakke DC-lekstroom (smooth DC). Dat verschil is precies waarom het bij laadpalen relevant is: een storing in de boordlader van je auto kan vlakke DC produceren. Type A “ziet” dat niet en blijft dan blind voor álle lekstromen — ook gevaarlijke.
Is een type B aardlekschakelaar verplicht voor een laadpaal?
Niet per se. NEN1010 artikel 722.531.3.101 geeft twee opties: een type B, óf een type A in combinatie met een laadpaal die een ingebouwde 6mA DC-lekdetectie heeft (IEC 62955-verklaring van de fabrikant). Een standaard type A zonder die DC-detectie is niet compliant — ongeacht wat een installateur je vertelt.
Wat is het verschil tussen een aardlekschakelaar en een aardlekautomaat?
Een aardlekschakelaar (RCD) beschermt alleen tegen lekstromen. Een aardlekautomaat (RCBO) combineert dat met de functies van een installatieautomaat: het beveiligt ook tegen overbelasting en kortsluiting, in één apparaat. Beide bestaan als type A en type B. Let op: de “B-karakteristiek” op een gewone installatieautomaat (MCB = Miniature Circuit Breaker) slaat op de uitschakelsnelheid bij kortsluiting — dat heeft niets te maken met type B DC-lekdetectie. Een veelgemaakte vergissing.
Kan ik type A gebruiken als mijn laadpaal een ingebouwde DC-beveiliging heeft?
Ja. Als jouw laadpaal voldoet aan IEC 62955 en de fabrikant een 6mA-verklaring heeft afgegeven, mag je type A gebruiken — ook bij 3-fase. Gangbare laadpalen mét ingebouwde 6mA DC-detectie zijn: Easee One, Alfen Eve Single, Wallbox Pulsar Plus en Zaptec Go. Check altijd de technische documentatie of vraag de installateur om de verklaring.
Waarom heeft de Renault ZOE altijd een type B aardlekschakelaar nodig?
De Renault ZOE mist galvanische scheiding — een elektrische isolatielaag tussen de boordlader en het accupakket die bij andere elektrische auto’s voorkomt dat vlakke DC-lekstroom terugvloeit naar het laadnet. Renaults ontwerp gebruikt de motor-inverter als oplader, waardoor DC-foutstromen ín de auto ontstaan, niet in de laadpaal. Een 6mA-verklaring van de laadpaal helpt hier niets: de bron van de lekstroom ligt buiten het bereik van de laadpaalbeveiliging. Voor een ZOE is type B dus altijd verplicht, zonder uitzondering.



